آیتالله حسین مظفری، نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه قزوین در هشتمین جلسه تفسیر و جزء خوانی قرآن کریم، اظهار کرد: امروز میهمان آیه ۳۱ از سوره مبارکه اعراف هستیم. خداوند متعال در این آیه می فرمایند: «وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ» یعنی: و بخورید و بیاشامید و اسراف نکنید؛ زیرا خدا اسراف کنندگان را دوست ندارد.
وی ادامه داد: در قرآن کریم بیش از ۲۰ مورد به موضوع اسراف اشاره شده و خداوند متعال مؤمنان از آن برحذر داشته است.
آیتالله مظفری بیان کرد: اسراف به معنای افراط و گذشتن از حد در هر کاری است؛ از جمله زیادهروی در استفاده از نعمتهای الهی و حیف و میل کردن آنها. متأسفانه باید اعتراف کنیم که تقریباً همه ما به مصادیقی از اسراف مبتلا هستیم.
امام جمعه قزوین با بیان نمونههایی از اسراف تصریح کرد: یکی از مصادیق واضح اسراف، زیادهروی در مصرف انرژی مانند آب، برق، گاز و بنزین و... است. آمارها نشان میدهد سرانه مصرف ما در برخی موارد چند برابر متوسط مصرف در برخی دیگر از کشورها است؛ این نشان میدهد که می توان بیش از آنچه که مصرف میکنیم را، صرفه جویی کنیم، صحبت از این نیست که از این نعمت ها استفاده نکنیم بلکه باید درست استفاده کنیم.
وی بیان کرد: گاهی در منازل یا ادارات شاهد چکه کردن شیر آب هستیم، اما برای تعمیر آن اهتمامی وجود ندارد؛ در حالی که همین قطرهها در طول زمان حجم قابل توجهی از آب را هدر میدهد. یا در وضو گرفتن، غسل کردن، شستوشوی ظروف و استحمام بیش از نیاز آب مصرف میشود.
آیتالله مظفری استفاده از آب شرب، برای شستن خودرو یا حیاط، روشن گذاشتن چراغهای اضافی در منازل و ادارات و تنظیم بیش از حد دمای منازل در فصل سرما را از دیگر مصادیق اسراف دانست و عنوان کرد: اینکه دمای خانه بهگونهای تنظیم شود که افراد با لباس راحت و تابستانی در منزل رفتوآمد کنند، در حالی که برخی مناطق با کمبود گاز مواجهاند، شایسته نیست.
نماینده ولیفقیه در استان قزوین با اشاره به جلوههای دیگر اسراف در جامعه افزود: گاهی افراد با وجود درآمد محدود، برای خرید کالاهای برند یا لوازم غیرضروری هزینههای سنگین میپردازند. این رفتارها نیز از مصادیق اسراف است.
وی با استناد به روایتی از امام صادق(ع) بیان کرد: آن حضرت فرمودهاند، پوشیدن لباسی که در شأن او نیست، از مصادیق اسراف است. همچنین اگر کسی نیمی از میوهای را بخورد و نیم دیگر را دور بیندازد، مبتلا به اسراف شده است.
آیتالله مظفری با انتقاد از دورریز غذا در برخی مراکز پذیرایی اظهار کرد: متأسفانه در برخی هتلها و رستورانها غذای باقیمانده مشتریان به بهانه مسائل بهداشتی دور ریخته میشود، در حالی که خانوادههای نیازمند بسیاری هستند که به همین غذاها محتاجاند. اما گاهی آن اهتمام لازم برای پرهیز از اسراف دیده نمی شود. در گوشه و کنار گاها دیده می شود برخی ها همت می کنند و با ساماندهی و بستهبندی مناسب، این غذاها را به دست نیازمندان می رسانند.
نماینده مردم استان قزوین در مجلس خبرگان رهبری بیان کرد: در روایات داریم که حتی دور انداختن هسته خرما نیز اسراف شمرده شده است، اما این مثال برای آن روز است زیرا در گذشته از آن استفاده میشد. امروز نیز بسیاری از پسماندها با تفکیک از مبدأ قابل بازیافت است. جداسازی زبالههای خشک و تر و حتی استفاده از پوست میوهها به عنوان خوراک دام، نمونههایی از جلوگیری از هدررفت نعمتها است. این نشان می دهد که اگر ما با نعمت های الهی بهتر برخورد کنیم خیلی از مشکلات و کاستی ها برطرف میشود.
وی همچنین با نقل خاطرهای از سیره امام خمینی(ره) بیان کرد: امام راحل حتی یک دستمال کاغذی را به چهار تکه تقسیم میکردند تا به اندازه نیاز مصرف شود. گاهی امام راحل از یک لیوان آب، نیمی از آن را نوش جان میکرد و نیمه باقیمانده آن را نیز برای بعد استفاده میکردند؛ ما گاهی خیلی راحت نعمت های الهی را هدر می دهیم و آن ها را ضایع می کنیم.
آیتالله مظفری با تأکید بر اینکه اسراف تنها به دور ریختن محدود نمیشود، خاطرنشان کرد: گاهی فرد بیش از نیاز غذا میخورد تا چیزی باقی نماند؛ در حالی که پرخوری خود نوعی اسراف و تضییع نعمت سلامت و معده است. ما باید غذا را به اندازه نیاز طبخ و مصرف کنیم و در صورت اضافه آمدن، برای مصرف صحیح آن تدبیر داشته باشیم.
نماینده ولیفقیه در استان قزوین بیان کرد: فرهنگ صرفهجویی باید از خانه و از طریق رفتار عملی والدین به کودکان آموزش داده شود. مدارس نیز در نهادینهسازی این فرهنگ نقش مهمی دارند. همه ما نیاز به این مسئله داریم.
وی در پایان با اشاره به تحلیل «عاشقانه» آیه شریفه تصریح کرد: خداوند متعال میفرماید اسرافکنندگان را دوست ندارد. ای مؤمنی که عاشق پروردگار متعال هستید، خدایی که معشوق شما است، اسراف کردن را دوست ندارد. همین دلیل کافی است که از اسراف در زندگی پرهیز کنیم تا رضایت پروردگار عالم را کسب کنیم.