امام جمعه قزوین در همایش حکمت اسلامی، اقتصاد و مدیریت گفت: اقتصاد ابزاری برای ارتقای کرامت انسانی است.
آیتالله عبدالکریم عابدینی در همایش ملی حکمت اسلامی، اقتصاد و مدیریت با موضوع حکمت اسلامی در علوم انسانی اظهار کرد: ما انسانها هر کجای دنیا که زندگی میکنیم مشترکاتی داریم، یکی از این مشترکات خداجویی است، برخی خدای یگانه را میفهمند و برخی ممکن است خیلی چیزها را به جای خدا در نظر بگیرند.
وی ادامه داد: ولایتپذیری یکی دیگر از مشترکات است، همه ما آدمها احساس نیاز به یک نظام، ولیّ و مدیر میکنیم، خداوند فرمود «الله ولی الذین آمنوا یخرجهم من الظمات الی النور»، خدا میگوید آن کسی که به دنبال او میگردید من هستم، خود را به دیگران نسپارید.
امام جمعه قزوین عنوان کرد: اگر خدا را پیدا نکنیم و تحت ولایت خدا قرار نگیریم، مطابق آیه قرآن «والذین کفروا اولیائهم الطاغوت یخرجونهم من النور الی الظلمات» از نور به ظلمت میرویم، آنهایی که کافر به ولایت خدا هستند، یک ولیّ ندارند، بلکه اولیاء دارند، یعنی هر کس از راه برسد ولیّ آنهاست و گرفتار ولایتهای متنوع، متعدد و آسیبرسان میشوند.
نماینده ولیفقیه در استان قزوین بیان کرد: بنابراین همه بهدنبال ولایت هستند اما خداوند میخواهد که ولایت ما توحیدی باشد، اگر پیغمبر ولیّ است، اگر پیغمبر (ص) امیرالمؤمنین (ع) را به جانشینی خود به ولایت معرفی میکند، اگر فرزندان ائمه اطهار (ع) اولیای الهی بودند، حتی در زمان غیبت نیز اگر ائمه اطهار (ع) زمینه ولایت را فراهم کردند، این به معنای آن است که پیغمب ر(ص) و ائمه (ع) مجریان ولایت خدا هستند.
وی خاطرنشان کرد: فقط خدا ولیّ است، قرآن کریم هم مجرای ولایت خداست، خداوند در آیه 196 سوره اعراف فرمود آن کسی که ولیّ شماست این کتاب را نازل کرده است، شایستگانی که ولایت خدا را فهمیدهاند بدانند که این کتاب از ناحیه خدای متعال نازل شده است.
آیتالله عابدینی تأکید کرد: عبادت نیز یکی دیگر از مشترکات است، همه انسانها اهل عبادت هستند، شما یک نفر را در دنیا پیدا نمیکنید که اهل عبادت نباشد، البته اینکه چطور عبادت کرده و چه کسی را عبادت میکنند مختلف است، یکی بت میپرستد، یکی گاو میپرستد، یکی دنیا و مقام را میپرستد.
امام جمعه قزوین تصریح کرد: بیشترین تکیه انبیاء درباره عبادت این بوده که بگویند فقط خدا را عبادت کنید، یعنی انبیاء به عبادتهای مختلف، متنوع و بیحکمت اعتراض داشتهاند.
وی یادآور شد: عدالتخواهی، عقلانیت و حقمداری نیز از دیگر مشترکات آدمها در سراسر دنیاست.
نماینده ولیفقیه در استان قزوین اظهار کرد: بین علم و حکمت تفاوت وجود دارد، علم میتواند مفید باشد یا مفید نباشد، چرا که برخی علوم هستند که انسان باید از آسیب و زیان آنها به خدا پناه ببرد، البته علم مستقیماً زیان وارد نمیکند بلکه معمولاً این زیانها به وسیله عالمان وارد می شود، یعنی علم ابزاری دست عالم است، عالمی که شایستگی ندارد این علم را به زیان خود و دیگران به کار میگیرد.
آیتالله عابدینی افزود: اما در حکمت اینگونه نیست که بگوییم حکمت مفید یا غیرمفید داریم، حتی در روایات داریم اگر حکمت به دست منافقان افتاده، آن را نجات دهید، خداوند در رابطه با منافقان میفرماید حکمت در جان آنها احساس اضطراب و ناآرامی میکند، یعنی نه آنها حکمت را میپذیرند و نه حکمت آنها را میپسندد.
وی عنوان کرد: همچنین در روایات آمده حکمت را به اهل آن بگویید، اگر به نااهل گفتید هم حکمت را ضایع کردهاید و هم آن کسی که لایق حکمت نبوده آسیب میبیند چرا که ظرفیت پذیرش حکمت را ندارد.
امام جمعه قزوین ادامه داد: خداوند فرموده هر کس را که خدا بخواهد و هر کس که ظرفیت و شایستگی داشته باشد خدا به او حکمت میدهد و هر کس را که خدا به او حکمت بدهد، به او خیر کثیر داده است.
نماینده ولیفقیه در استان قزوین بیان کرد: در قرآن و حدیث منابع جدی داریم که نشان میدهد یک مدیر اگر حکیم بود مدیر است و اگر شایسته بود حکمت پیدا میکند.
وی خاطرنشان کرد: در جلد یک کتاب شریف اصول کافی از امام رضا (ع) حدیثی آمده است که حضرت فرمودند اگر خدا به بندهای برای رتق و فتق امور بندگانش مأموریت بدهد، سه عامل مهم در اختیار او قرار میدهد، نخستین عامل شرح صدر است.
آیتالله عابدینی تأکید کرد: اگر خدا به کسی مأموریت بدهد، به او شرح صدر هم میدهد، این شاخصه مهمی برای همه مدیران است، زمانی که خدای متعال به موسی (ع) مأموریت داد که به سوی فرعون برود، موسی (ع) فوراً تقاضا کرد که خدایا به من شرح صدر بده، اگر شرح صدر نباشد، من شجاعت و وسعت دید نخواهم داشت و نمیتوانم کم و کاستیها را تحمل کنم و فشارها مرا از پای در میآورد.
امام جمعه قزوین تصریح کرد: موسی (ع) از خدا درخواست شرح صدر کرد، اما بدون درخواست پیامبر (ص) خدا به آن حضرت شرح صدر داد و فرمود «الم نشرح لک صدرک»، یعنی همین که خدا رسالت جهانی به پیامبر (ص) داد شرح صدر نیز همراهش بود.
وی یادآور شد: دومین چیزی که خدا به چنین بندهای میدهد این است که خداوند جان او را از چشمههای حکمت لبریز میکند، اگر بخواهیم برای حکمت مصداق بیاوریم، قرآن حکیم مصداق حکمت است، هر آیه از قرآن کریم حکمت است، انسان هر چقدر از قرآن بچشد و آن را باور کند و قرآنی شود، به همان اندازه حکیم است.
آیتالله عابدینی افزود: این خیلی مهم است که ما چنین معنایی را در بحثهای مدیریتی بهصورت فنی و تخصصی در نظر بگیریم.
وی ادامه داد: آن کسی که رتق و فتق امور مردم را در اقتصاد، سیاست، آموزش، بهداشت و دیگر زمینهها به عهده میگیرد، باید قلبش آکنده از حکمت باشد که بتواند کارها را به درستی پیش ببرد.
آیتالله عابدینی تأکید کرد: نمیتوان دینی بودن را از علوم جدا کرد، قاطبه علوم اینگونه هستند، برای مثال خداوند در آیه 20 سوره شورا میفرماید هر کس در مزرعه دنیا کشت و کار کند و نگاه به آخرت داشته باشد، ما بر کاشته او میافزاییم، اگر این نگاه را داشته باشیم اقتصاد ما اسلامی میشود اما اگر چشمانداز کسی صرفاً همین دنیا باشد، یک چیزی از این دنیا به او میدهیم، چنین کسی در آخرت بهرهای ندارد.
امام جمعه قزوین تصریح کرد: همچنین در آیات 200 تا 202 سوره بقره آمده است در حج برخی متاع دنیوی طلب میکنند و میگویند که خدایا ما را نعمات دنیوی بهرهمند ساز، اینها از نعمتهای آخرت نصیبی ندارند، برخی دیگر نیز میگویند خدایا ما را از نعمتهای دنیا و آخرت بهره گردان و از عذاب دوزخ دور کن، هر یک از این دو گروه از نتیجه اعمال خود بهرهمند میشوند.
وی اظهار کرد: در آموزههای دینی داریم که به خدا قرض بدهید، گاهی ما میدانیم که اگر پولمان را به یک بانک ببریم سود کلانی به ما تعلق میگیرد اما آن را به خاطر خدا به نیازمندی قرض میدهیم که حتی شاید نتواند اصل پول را هم به ما بازگرداند.
نماینده ولیفقیه در استان قزوین یادآور شد: چون خدا از دلواپسیهای ما خبر دارد، نمیگوید به این آدم قرض بدهید، خدا میگوید به من اعتماد کنید و به من قرض بدهید، من این پول را از شما تحویل میگیرم و به شما تحویل میدهم، البته من وقتی میخواهم این را به شما تحویل بدهم چند برابر تحویل میدهم، اینها مؤلفههایی هستند که در نظام اقتصادی ما باید مورد توجه قرار بگیرند.
امام جمعه قزوین بیان کرد: از سوی دیگر، مقصد ما کرامت انسانی است، خداوند میفرماید «و لقد کرمنا بنی آدم»، همه آموزههای دینی به تقوا ختم میشود، بنابراین اقتصاد هم ابزار و وسیله است، مدیریت هم ابزار و وسیله است که هم فرد و هم جامعه به کرامت برسند، یعنی فرد به کرامت برسد، جامعه هم با حکمت اداره شود و عبادت و بندگی پا بگیرد تا انسان به سعادت نائل شود.
